Τρώτε και γυμνάζεστε όπως κάνατε πάντα αλλά παρ΄ όλα αυτά παχαίνετε? Τι προκαλεί αυτή την ακούσια αύξηση βάρους?

Ακούσια αύξηση σωματικού βάρους συμβαίνει όταν αυξάνουμε το βάρος μας χωρίς να αλλάξουμε κάτι στον τρόπο ζωής μας. Δηλαδή χωρίς να αυξήσουμε την κατανάλωση τροφίμων ή υγρών και χωρίς να μειώσουμε τη δραστηριότητά μας. Συχνά οφείλεται σε κατακράτηση υγρών, σε δυσκοιλιότητα ή εγκυμοσύνη. Η ακούσια αύξηση βάρους μπορεί να είναι περιοδική, συνεχής ή πολύ απότομη.
Η περιοδική ακούσια αύξηση βάρους περιλαμβάνει τις κανονικές διακυμάνσεις του βάρους. Ένα παράδειγμα ακούσιας αύξησης βάρους παρατηρείται κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου μιας γυναίκας. Περιοδική, αλλά πιο μακροπρόθεσμη ακούσια αύξηση βάρους είναι συχνά το αποτέλεσμα της εγκυμοσύνης, η οποία διαρκεί 9 μήνες. Τέλος, η απότομη αύξηση βάρους μπορεί να οφείλεται σε παρενέργειες φαρμάκων που παίρνουμε για κάποια περίοδο της ζωής μας. Τις περισσότερες φορές η ακούσια αύξηση βάρους είναι αβλαβής. Ωστόσο, μερικά συμπτώματα που εμφανίζονται μαζί με ταχεία αύξηση του σωματικού βάρους ενδέχεται να χρειάζονται ιατρική παρακολούθηση.
Τι προκαλεί ακούσια αύξηση βάρους;
Εγκυμοσύνη
Η πιο κοινή αιτία της ακούσιας αύξησης βάρους είναι η εγκυμοσύνη. Πολλές γυναίκες τρώνε σκόπιμα περισσότερο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Οι περισσότερες αυτή την περίοδο των 9 μηνών αυξάνουν το βάρος τους όσο μεγαλώνει το μωρό. Αυτό το επιπλέον βάρος αποτελείται από το μωρό, τον πλακούντα, το αμνιακό υγρό, την αυξημένη παροχή αίματος και τη διεύρυνση της μήτρας.
Ορμονικές αλλαγές
Μεταξύ των ηλικιών 45 και 55, οι γυναίκες μπαίνουν στην εμμηνόπαυση. Κατά τη διάρκεια των αναπαραγωγικών ετών μιας γυναίκας, τα οιστρογόνα – η ορμόνη που είναι υπεύθυνη για την εμμηνόρροια και την ωορρηξία – αρχίζουν να μειώνονται. Μόλις κάνει την εμφάνισή της η εμμηνόπαυση, τα οιστρογόνα είναι πολύ χαμηλά για να προκαλέσουν εμμηνόρροια.
Η μείωση των οιστρογόνων μπορεί να προκαλέσει αύξηση της σωματικής πίεσης στις κοιλιακές περιοχές και στους γοφούς. Εκτός από τις ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης, οι γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών μπορεί επίσης να παρουσιάσουν αύξηση βάρους.
Οι ορμονικές αλλαγές στη μέση ηλικία μπορεί επίσης να προκαλέσουν πτώση ή επιβράδυνση του μεταβολισμού, με αποτέλεσμα την αύξηση του σωματικού βάρους.
Επιπλέον άλλες ιατρικές καταστάσεις που επηρεάζουν τα επίπεδα ορμονών και μπορούν να προκαλέσουν αύξηση βάρους και στα δύο φύλα είναι ο υποθυρεοειδισμός και η αυξημένη παραγωγή κορτιζόλης (ορμόνης στρες).
Εμμηνόρροια
Η περιοδική αύξηση του σωματικού βάρους οφείλεται συχνά στον έμμηνο κύκλο. Οι γυναίκες μπορεί να παρουσιάσουν κατακράτηση νερού και φούσκωμα κατά τη διάρκεια της περιόδου. Η αλλαγή των επιπέδων των οιστρογόνων και της προγεστερόνης μπορεί να προκαλέσει αύξηση του σωματικού βάρους. Κανονικά, αυτό είναι μια μικρή αύξηση βάρους λίγων κιλών.
Αυτός ο τύπος αύξησης βάρους υποχωρεί όταν η εμμηνόρροια περίοδος λήξει και επανεμφανίζεται τον επόμενο μήνα όταν ξεκινά πάλι η εμμηνόρροια περίοδος. Ωστόσο εμφανίζεται και μερικές φορές στο μέσον του κύκλου κατά τη διάρκεια της ωορρηξίας.
Κατακράτηση υγρών
Η ανεξήγητη γρήγορη αύξηση βάρους μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της κατακράτησης υγρών. Η κατακράτηση υγρών, επίσης γνωστή ως οίδημα, μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο στα άκρα, τα χέρια, τα πόδια, το πρόσωπο ή την κοιλιά. Τα άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική νόσο ή εκείνα που παίρνουν ορισμένα φάρμακα μπορεί να παρουσιάσουν αυτό το είδος αύξησης βάρους.
Σε αυτή την περίπτωση πρέπει πάντα να αναφέρετε την αυτή την απότομη αύξηση του βάρους και την κατακράτηση υγρών στον γιατρό σας, ακόμα και αν δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα.
Φάρμακα
Η ακούσια αύξηση βάρους μπορεί να οφείλεται σε ορισμένα φάρμακα, όπως είναι τα αντικαταθλιπτικά, τα αντιψυχωσικά φάρμακα και τα αντισυλληπτικά χάπια.
Ποια είναι τα συμπτώματα της ακούσιας αύξησης βάρους;
Ανάλογα με την αιτία, τα συμπτώματα της ακούσιας αύξησης βάρους μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Τα συμπτώματα που σχετίζονται με αυτόν τον τύπο αύξησης βάρους περιλαμβάνουν κοιλιακή δυσφορία ή πόνο και φούσκωμα.
Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ορατό πρήξιμο στην κοιλιακή χώρα αλλά και σε άλλες περιοχές του σώματος όπως πχ στα άκρα.
Ωστόσο θα πρέπει να συμβουλευτείτε αμέσως γιατρό εάν αντιμετωπίσετε τα ακόλουθα συμπτώματα: πυρετό, ευαισθησία δέρματος, δυσκολία στην αναπνοή, πρησμένα πόδια, ταχυκαρδία, εφίδρωση, αλλαγές στην όραση, πολύ απότομη αύξηση βάρους
Όταν αυτά τα συμπτώματα συνοδεύονται από ακούσια αύξηση βάρους, μπορεί μερικές φορές να σηματοδοτήσουν μια σοβαρή κατάσταση. Ο γιατρός σας είναι ο αρμόδιος που θα πρέπει να πάρει το ιστορικό σας σχετικά με τον τρόπο ζωής σας και τα συμπτώματα που έχετε κι επίσης μπορεί να πάρει ένα δείγμα αίματος για να ελέγξει τα επίπεδα ορμονών, τη λειτουργία των νεφρών και άλλους δείκτες υγείας που μπορεί να δείχνουν πρόβλημα υγείας.
Ποιες είναι οι θεραπείες για την ακούσια αύξηση βάρους;
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης της ακούσιας αύξησης βάρους, αλλά σε κάθε περίπτωση η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Αν η αιτία είναι η ορμονική ανισορροπία, τότε ο γιατρός ή ο διατροφολόγος σας μπορεί να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος εξισορροπώντας αρχικά τα επίπεδα των ορμονών τους σώματός σας. Σε κάθε περίπτωση η επίσκεψη σε κάποιον ειδικό είναι επιβεβλημένη για δείτε πρώτ΄ απ΄ όλα τι προκαλεί αυτή την αύξηση βάρους και πως μπορείτε να επέμβετε ώστε να την αντιμετωπίσετε είτε με αλλαγή στη διατροφή σας είτε με φαρμακευτική αγωγή, είτε με συνδυασμό και των δύο.
Πηγές:
-
Edema. (2016, August 1)
my.clevelandclinic.org/health/articles/edema
-
Mayo Clinic Staff. (2016, April 21). Menopause weight gain: Stop the middle age spread
mayoclinic.org/healthy-lifestyle/womens-health/in-depth/menopause-weight-gain/art-20046058
-
Ovarian cysts. (2014, November 19)
womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/ovarian-cysts.html